
Kullanıcılar bir anda oturum açamıyor veya paylaşımlara erişemiyorsa ve günlüklerde KRB_AP_ERR_SKEW (Kerberos hata kodu 37, “Clock skew too great”) ya da “There is a time and/or date difference between the client and server” görünüyorsa, neden büyük olasılıkla domain saatinin kaymasıdır. Kerberos varsayılan olarak istemci ile domain controller arasında en fazla 5 dakikalık farka izin verir. Kalıcı çözüm, orman kökündeki PDC emülatörünü güvenilir dış NTP kaynaklarına bağlamak ve sanal DC’lerde hipervizör saat eşitlemesini kapatmaktır.
Belirtiler: “There is a time and/or date difference between the client and server”
- Kullanıcılar oturum açarken, ağ sürücülerini bağlarken veya yazıcılara erişirken kimlik doğrulama hatası alıyor; aynı hesap bazı bilgisayarlarda çalışırken bazılarında çalışmıyor.
- Windows hata metni: “There is a time and/or date difference between the client and server.” (ERROR_TIME_SKEW, 1398 / 0x576).
- Ağ izlerinde ya da Linux sunucu, NAS veya güvenlik duvarı gibi Kerberos kullanan cihazların günlüklerinde “KRB_AP_ERR_SKEW” veya “Clock skew too great” görünüyor.
- Domain controller’ların saati gerçek saatten dakikalarca ileride veya geride; DC’ler arasında da fark var.
- Sanal bir DC’de w32tm /query /source komutu dış bir NTP sunucusu ya da başka bir DC yerine “VM IC Time Synchronization Provider” döndürüyor.
- Denizli’deki işletmelerde sahada karşılaştığımız vakalarda sorun çoğunlukla bir host bakımından veya sanal makine taşımasından sonra fark ediliyor.
Kök neden: Kerberos 5 dakika tolerans tanır, saat hiyerarşisi ise tek bir PDC’ye bağlıdır
Kerberos, yeniden oynatma (replay) saldırılarını önlemek için protokolün parçası olarak zaman damgaları kullanır. Bu nedenle istemci ile kimlik doğrulayan domain controller’ın saatleri birbirine yakın olmalıdır. İzin verilen fark, “Maximum tolerance for computer clock synchronization” ilkesiyle belirlenir; Default Domain Policy’de varsayılan değer 5 dakikadır ve Microsoft bu değerin 5 dakika olarak kalmasını önerir. RFC 4120, fark izin verilen sapmayı aştığında KRB_AP_ERR_SKEW (kod 37) hatasının döneceğini tanımlar.
Active Directory ormanında saat bir hiyerarşiyle dağıtılır. Üye bilgisayarlar kendi domainlerindeki bir DC’den, DC’ler daha yetkili bir DC’den saat alır; alt domain DC’leri üst domaine bakar. Hiyerarşinin tepesinde orman kök domainindeki PDC emülatörü rolünü taşıyan DC vardır. Microsoft’a göre bu DC dış bir NTP sunucusuna ya da donanım saatine bağlanmalıdır; bağlanmazsa saati kendi iç donanım saati belirler ve tüm orman bu saati izler.
Sanallaştırma bu zinciri sessizce bozar. Hyper-V’nin Time synchronization tümleştirme hizmeti, konuk işletim sisteminin saatini host’tan ayarlar ve bu durumda w32tm kaynak olarak “VM IC Time Synchronization Provider” gösterir. Microsoft, DC rolündeki sanal makinelerde host ile konuk arasındaki saat eşitlemesinin kapatılmasını önerir; böylece DC saatini domain hiyerarşisinden alır. PDC emülatörü host saatini izliyorsa ve host saati kaymışsa, PDC hatalı saati tüm domaine yayar. Bazı DC’ler host’u, bazıları hiyerarşiyi izliyorsa DC’ler arasında fark oluşur ve hangi DC’ye denk geldiğine göre bazı kullanıcılar giriş yapabilirken bazıları yapamaz. VMware gibi üçüncü taraf hipervizörler için Microsoft, saat eşitlemesiyle ilgili olarak ilgili hipervizörün belgelerine başvurulmasını söyler.
Adım adım çözüm
- PDC emülatörü rolünün hangi DC’de olduğunu belirleyin.
- PDC üzerinde saat kaynağını, durumu ve yapılandırmayı sorgulayın. “Source” satırı dış bir NTP sunucusu göstermiyorsa sorun buradadır.
- Diğer DC’ler ve sorunlu bir istemci ile PDC arasındaki farkı ölçün; w32tm /monitor domaindeki DC’lerin sapmasını topluca gösterir.
- Hyper-V üzerinde çalışan tüm DC sanal makinelerinde Time synchronization tümleştirme hizmetini kapatın: Hyper-V Yöneticisi’nde sanal makine ayarları > Integration Services altında Time synchronization işaretini kaldırın veya PowerShell ile Disable-VMIntegrationService kullanın. VMware veya başka bir hipervizör kullanıyorsanız periyodik saat eşitlemesini üreticinin belgesine göre kapatın.
- PDC emülatörünü güvenilir dış NTP kaynaklarına yönlendirin ve güvenilir zaman kaynağı olarak işaretleyin. Microsoft, birden çok kaynak kullanılacaksa üç veya daha fazla sunucu önerir. Örnekteki sunucu adlarını kendi güvenilir NTP kaynaklarınızla değiştirin.
- Hemen eşitleme isteyin ve durumu tekrar sorgulayın. PDC’den dışarıya UDP 123 trafiğine izin verildiğinden emin olun; Windows Time hizmeti tüm eşitlemeyi UDP 123 üzerinden yapar.
- Diğer DC’lerin ve üyelerin elle tanımlanmış bir kaynak yerine domain hiyerarşisini kullandığını doğrulayın; gerekirse domhier ayarına geri alın.
- Saat düzeldikten sonra etkilenen kullanıcıların oturumu kapatıp açmasını veya bilgisayarı yeniden başlatmasını isteyin.
netdom query fsmo
w32tm /query /source
w32tm /query /status
w32tm /query /configuration
w32tm /monitor
w32tm /stripchart /computer:PDC01 /samples:5 /dataonly# Hyper-V host üzerinde (PowerShell)
Get-VMIntegrationService -VMName "DC01"
Disable-VMIntegrationService -VMName "DC01" -Name "Time Synchronization"REM Yalnızca orman kökündeki PDC emülatöründe
w32tm /config /manualpeerlist:"ntp1.example.com,0x8 ntp2.example.com,0x8 ntp3.example.com,0x8" /syncfromflags:manual /reliable:yes /update
w32tm /resync /rediscover
w32tm /query /status
REM Diğer DC’ler ve üye sunucular
w32tm /config /syncfromflags:domhier /update
net stop w32time
net start w32timeDış kaynak ayarını yalnızca orman kökündeki PDC emülatöründe yapın; diğer DC’lerde /reliable:yes kullanmak hiyerarşiyi bozar. Fark çok büyükse dikkat edin: Microsoft belgelerine göre DC’lerde MaxPosPhaseCorrection ve MaxNegPhaseCorrection varsayılanı 172.800 saniyedir (48 saat); gereken düzeltme bundan büyükse hizmet saati düzeltmek yerine olay kaydı yazar. Bu durumda saati elle yaklaştırmanız gerekir. Ayrıca PDC rolü başka bir DC’ye taşınırsa yapılandırmayı yeni PDC’de tekrarlayın ve eski PDC’yi domhier ayarına döndürün.
Kalıcı önlem
- Orman kökündeki PDC emülatörü her zaman güvenilir dış NTP kaynaklarından beslensin; diğer tüm DC ve üyeler domain hiyerarşisini kullansın.
- Tüm sanal DC’lerde host saat eşitlemesini kapalı tutun ve yeni DC kurulumlarının kontrol listesine ekleyin.
- Kerberos toleransını 5 dakikanın üzerine çıkararak sorunu örtmeyin; Microsoft bu ayar için 5 dakikayı önerir.
- Microsoft’un önerisine uygun olarak her domainde birden fazla DC’yi farklı host’larda çalıştırın ve mümkünse fiziksel bir DC bulundurun.
- w32tm /monitor çıktısını ve System günlüğündeki Time-Service olaylarını düzenli izleyin; Windows Time varsayılan olarak her kaynak değişikliğinde olay kaydı yazar.
Ne zaman uzman çağırmalı?
Birden fazla domain veya site varsa, saat farkı 48 saati aşmışsa, PDC rolünün taşınması gerekiyorsa ya da sorun saat düzeldikten sonra da sürüyorsa, yanlış bir adım tüm kullanıcıların kimlik doğrulamasını aynı anda durdurabilir. Workas, Denizli’de sunucu ve yedekleme çözümleri kapsamında Active Directory saat hiyerarşisinin tanılanması, sanal DC’lerin doğru yapılandırılması ve PDC emülatörünün dış NTP kaynaklarına bağlanması konusunda destek verir. Ekibimiz Pazartesi–Cumartesi 08:00–18:00 arasında çalışır; acil durumlarda öncelikli müdahale sağlar.
Sıkça Sorulan Sorular
Kerberos toleransını 5 dakikadan büyütmek çözüm olur mu?
Hayır. Tolerans, yeniden oynatma saldırılarına karşı bir korumadır ve Microsoft 5 dakika önerir. Değeri büyütmek kök nedeni gidermez; saat hiyerarşisini düzeltin.
Hyper-V saat eşitlemesini yalnızca PDC’de mi kapatmalıyım?
Hayır. Microsoft, DC rolündeki tüm sanal makinelerde host ile konuk arasındaki saat eşitlemesinin kapatılmasını önerir; böylece her DC saatini domain hiyerarşisinden alır.
Alt domainlerdeki PDC emülatörlerini de dış NTP’ye bağlamalı mıyım?
Hayır. Yalnızca orman kök domainindeki PDC emülatörü dış kaynağa bağlanır; alt domainlerin DC’leri saati domain hiyerarşisinden alır.
Hata yalnızca Linux veya NAS cihazında görünüyorsa sorun yine domain saatinde mi?
Olabilir. Cihaz ile DC arasındaki fark izin verilen sapmayı aşarsa KRB_AP_ERR_SKEW döner. Önce DC saatinin doğru olduğunu doğrulayın, ardından cihazın NTP kaynağını domain controller’lara yönlendirin.


