İçeriğe geç

VPN’de bazı siteler açılmıyor, RDP donuyor: MTU ve MSS sorunu

  • Anasayfa
  • Blog
  • VPN’de bazı siteler açılmıyor, RDP donuyor: MTU ve MSS sorunu
VPN’de bazı siteler açılmıyor, RDP donuyor: MTU ve MSS sorunu
Kısa cevap

VPN tüneli kurulu olduğu, ping çalıştığı ve bazı uygulamalar açıldığı hâlde HTTPS sayfaları yarıda takılıyor, büyük dosya aktarımları düşüyor veya RDP donuyorsa sorun büyük olasılıkla MTU kaynaklıdır. Tünel başlıkları paket boyunu büyütür, tam boy paketler sığmaz ve aradaki bir güvenlik duvarı “fragmentation needed” ICMP mesajlarını engellediği için gönderen bunu hiç öğrenemez (PMTUD kara deliği). Çözüm, tünel MTU’sunu doğru ayarlamak ve tünel uçlarında TCP MSS clamping uygulamaktır.

Belirtiler: “Packet needs to be fragmented but DF set.”

  • VPN bağlantısı “bağlı” görünüyor, küçük ping paketleri sorunsuz gidip geliyor, ancak bazı web siteleri veya iç uygulamalar boş sayfada bekliyor.
  • HTTPS bağlantıları TCP el sıkışmasından sonra, TLS aşamasında takılıyor; tarayıcı uzun süre “bağlanıyor” durumunda kalıp zaman aşımına düşüyor.
  • Uzak masaüstü (RDP) oturumu açılıyor ama ekran güncellemeleri durunca donuyor; dosya paylaşımında küçük dosyalar gidiyor, büyük dosyalar yarıda kalıyor.
  • Windows’ta “ping -f -l 1472” denendiğinde şu yanıt geliyor: Packet needs to be fragmented but DF set.
  • Aynı uygulama VPN dışından, doğrudan internet üzerinden sorunsuz çalışıyor.

Kök neden: tünel başlıkları, DF biti ve engellenen ICMP

Ethernet üzerinde tipik MTU 1500 bayttır. IPv4’te TCP’nin taşıyabileceği en büyük veri miktarı olan MSS, MTU’dan 20 bayt IP ve 20 bayt TCP başlığı düşülerek bulunur; yani 1460 bayttır. VPN tüneli, her paketin önüne kendi başlıklarını ekler: Cisco’nun belgelerine göre GRE 24 bayt ekler, ESP ile şifreleme ve doğrulama içeren IPsec tünel modunda ek yük 58 bayta kadar çıkabilir. Böylece içeride 1500 baytlık bir paket, dışarıda 1500 baytı aşar.

Path MTU Discovery (RFC 1191) bu sorunu çözmek için tasarlanmıştır: gönderen paketleri DF (Do not Fragment) biti açık gönderir; daha küçük MTU’lu bir bağlantıya rastlayan yönlendirici paketi düşürür ve “fragmentation needed and DF set” (ICMP tip 3, kod 4) mesajıyla, sonraki atlamanın MTU değerini göndericiye bildirir. Gönderen de paket boyunu küçültür. Ancak bu düzen tamamen o ICMP mesajının geri dönebilmesine bağlıdır. RFC 2923, güvenlik duvarlarının sıklıkla tüm ICMP mesajlarını engelleyecek şekilde yanlış yapılandırıldığını belirtir. Sonuç bir “kara delik”tir: TCP el sıkışması küçük paketlerle başarılı olur, ilk büyük paketle aktarım durur ve bağlantı zaman aşımına kadar asılı kalır.

Bu yüzden bazı siteler açılır, bazıları açılmaz. Küçük yanıtlar dönen sayfalar çalışırken, sunucu sertifika zinciri veya büyük bir sayfa içeriği gibi tam boy paketlerle gelen yanıtlar tünelde kaybolur. FortiGate kullanıyorsanız özel bir durum da vardır: Fortinet’e göre FortiOS 7.6.1 ile 8.0.0 arasındaki sürümlerde cihaz, IPsec tünelinden geçen trafik için TCP MSS’i artık otomatik olarak küçültmez ve PMTUD’nin çalışmasına güvenir; 8.0.1’de bu davranış geri alınmıştır.

Adım adım çözüm

  1. Önce yol MTU’sunu ölçün. VPN’in bir ucundaki bir istemciden, karşı taraftaki bir sunucuya DF biti açık ping gönderin. Windows’ta -l, Linux’ta -s yalnızca veri alanının boyudur; üzerine 20 bayt IP ve 8 bayt ICMP başlığı eklenir. 1472 baytlık veri, 1500 baytlık bir pakete karşılık gelir.
  2. Başarılı olan en büyük değeri bulana kadar boyu küçültün. Bu değere 28 eklediğinizde tünel içindeki gerçek yol MTU’su çıkar. Örneğin 1372 başarılıysa ve 1373 başarısızsa yol MTU’su 1400 bayttır.
  3. Gerekli MSS değerini hesaplayın: IPv4 için yol MTU’sundan 40 çıkarın. 1400 baytlık bir yol MTU’su için MSS 1360 olur.
  4. Tünel arayüzünün MTU’sunu ölçülen değere ayarlayın. Cisco, GRE ve IPsec birleşimlerinin çoğunu kapsadığı için tünelde 1400 baytlık IP MTU önerir.
  5. Tünelin iki ucunda da TCP MSS clamping uygulayın. Bu ayar, tünelden geçen TCP SYN paketlerindeki MSS değerini düşürür; böylece iki uç da en baştan tünele sığan paketler gönderir.
  6. Aradaki güvenlik duvarlarında ICMP tip 3 kod 4 mesajlarını engellemeyin; PMTUD’nin çalışmasına izin verin.
  7. Ping testini ve sorunlu uygulamaları yeniden deneyin.

Ölçümü her iki yönde de yapın; yollar asimetrikse iki yönün MTU değeri farklı çıkabilir. Windows ve Linux istemcilerde ölçüm için (hedef adresi kendi ağınıza göre değiştirin):

REM Windows: DF biti açık, 1472 bayt veri = 1500 bayt paket
ping -f -l 1472 10.20.0.10
ping -f -l 1372 10.20.0.10

# Linux: -M do DF bitini açar, -s veri boyudur
ping -M do -s 1472 -c 4 10.20.0.10
ping -M do -s 1372 -c 4 10.20.0.10

Cisco IOS yönlendiricide tünel arayüzü için örnek yapılandırma:

interface Tunnel0
 ip mtu 1400
 ip tcp adjust-mss 1360
end

FortiGate’te ilgili IPsec güvenlik politikasında MSS değeri elle verilebilir; Linux tabanlı bir ağ geçidinde ise iptables TCPMSS hedefi kullanılabilir:

config firewall policy
    edit <politika-no>
        set tcp-mss-sender 1360
        set tcp-mss-receiver 1360
    next
end

# Linux ağ geçidi
iptables -t mangle -A FORWARD -p tcp --tcp-flags SYN,RST SYN -j TCPMSS --clamp-mss-to-pmtu

Tünel MTU’su ve MSS değişiklikleri, tünelden geçen tüm oturumları etkiler ve açık bağlantıların yeniden kurulmasını gerektirebilir. Bu ayarları mesai dışında, önce tek bir tünelde deneyin ve mevcut yapılandırmanın yedeğini alın.

Kalıcı önlem

MSS clamping yalnızca TCP için çalışır. RFC 4459, bu tekniğin UDP ve MSS alanı olmayan diğer protokollere yardım etmediğini ve tüm trafiğin clamping yapan uçlardan geçtiğini varsaydığını vurgular. Bu nedenle yalnızca MSS’e güvenmeyin: tünel MTU’sunu doğru ayarlayın, ICMP “fragmentation needed” mesajlarını güvenlik duvarı kurallarında açıkça izinli tutun ve kuralları sıkılaştırırken bu istisnayı korumayı belgeleyin. ISS hattı değiştiğinde (örneğin PPPoE gibi ek başlık getiren bir bağlantıya geçildiğinde) ya da ikinci bir tünel katmanı eklendiğinde ölçümü tekrarlayın. Güvenlik duvarı yazılımı güncellemelerinden sonra MSS davranışının değişip değişmediğini sürüm notlarından kontrol edin; FortiOS 7.6.1 örneği, bir güncellemenin bu davranışı sessizce değiştirebileceğini gösterir.

Ne zaman uzman çağırmalı?

Ölçüm sonuçları uçtan uca tutarsızsa, birden fazla şube ve farklı marka güvenlik duvarları arasında tüneller varsa ya da sorun yalnızca belirli bir uygulamada ortaya çıkıyorsa, paket yakalama ile iki yönlü analiz gerekir. Workas, Denizli’de network çözümleri kapsamında site-to-site ve uzaktan erişim VPN’lerinin MTU/MSS ayarı, güvenlik duvarı kurallarının gözden geçirilmesi ve tünel performans sorunlarının giderilmesi konusunda destek verir; acil durumlarda çalışma saatleri içinde öncelikli müdahale ederiz.

Sıkça Sorulan Sorular

Ping çalışıyorsa neden MTU sorunu olabilir?

Varsayılan ping paketi çok küçüktür ve tünele rahatça sığar. Sorun yalnızca tam boy paketlerde ortaya çıkar; bu yüzden DF biti açık, büyük boyutlu ping ile test etmek gerekir.

MSS değerini çok düşük ayarlamak zararlı mı?

Bağlantıyı bozmaz ama her pakette daha az veri taşındığı için verimliliği düşürür. Değeri ölçülen yol MTU’sundan 40 çıkararak belirlemek en dengeli yoldur.

ICMP’yi tamamen açmak güvenlik riski değil mi?

Tüm ICMP’yi açmak gerekmez. PMTUD için “destination unreachable, fragmentation needed” (tip 3, kod 4) mesajlarına izin vermek yeterlidir.

MSS clamping UDP tabanlı uygulamaları da düzeltir mi?

Hayır. MSS yalnızca TCP’de vardır. UDP trafiği için tünel MTU’sunun doğru ayarlanması ve PMTUD’nin çalışması gerekir.

Kaynaklar

  1. Cisco: Resolve IPv4 Fragmentation, MTU, MSS, and PMTUD Issues with GRE and IPsec
  2. RFC 1191: Path MTU Discovery
  3. RFC 2923: TCP Problems with Path MTU Discovery
  4. RFC 4459: MTU and Fragmentation Issues with In-the-Network Tunneling
  5. Microsoft Learn: ping command reference

Hadi Başlayalım

Bizimle İşbirliği Yapın!

İşletmenizin BT ihtiyaçlarını birlikte planlayalım; size en uygun çözümü hızla sunalım.

x

Workas Yazılım Teknoloji, 2002'den bu yana Denizli'de işletmelere ERP, siber güvenlik, network, sunucu ve yedekleme, özel yazılım ve yapay zeka çözümleri sunar.

Adres
Kınıklı, Hüseyin Yılmaz Cd. No:67,
B Blok Z06, 20160 Pamukkale/Denizli
Bizimle İletişime Geçin
0549 669 99 06
0535 089 29 29
Çalışma Saatleri
Pzt - Cmt: 8.00 - 18.00